مرد جنگى به طرف شمال تاخت و پس از شكست دادن گرجيها ، كه روسيه به آنها وعدهء كمك داده ولى به عهد خود وفا نكرده بود ، تفليس را غارت كرد و سربازان او با غنائمى ، كه عبارت از 000 خ 40 دختر و پسر جوان بود ، بازگشت . ولى وى آرزوى ديگرى در دل مىپروراند . مىدانست جواهراتى را كه نادر شاه از هندوستان با خود آورده بود در دست پسر كور او شاهرخ است كه بر خراسان حكمفرمايى مىكرد . آغا محمد خان به زودى اين ايالت را تسخير كرد ولى هدف واقعى او از حمله به اين قسمت تصاحب خراسان نبود بلكه منظور واقعى او به دست آوردن غنائم هندوستان بود . آغا محمد خان براى پى بردن به مخفيگاه جواهرات هر روز اسير نابينا را تحت شكنجه و آزار قرار مىداد . سرانجام به شكنجه‌دهندگان دستور داده شد كه كارى كنند تا شاهرخ محل مخفى ياقوت اورنگ زيب را بروز دهد . پس آن جماعت ، نوع جديدى از شكنجه اختراع كردند و آن عبارت بود از اينكه دايره‌اى از خمير بر سر شاهرخ قرار مىدادند و آن را با سرب گداخته پر مىكردند . آغا محمد خان جواهرات مورد نظر را به دست آورد و شاهرخ نابينا به هلاكت رسيد . در اين صفحات خونين تاريخ بيهوده است اگر در جست‌وجوى نشانه‌هايى حاكى از پيشرفت و ترقى يا ذكرى از هنر دوران صلح و صفا باشيم . در سراسر ايران گاوآهن فداى شمشير شده بود . بدشوارى مىتوان تصور كرد كه در همان هنگامى كه آغامحمدخان در مشرق زمين نام خود را با حروف خونينى در صفحهء تاريخ مىنگاشت منظومه‌اى از اسامى پرشكوه و جلال كسانى كه به كارهاى هنرى مسالمت‌آميز سرگرم بودند در آسمان مغرب زمين مىدرخشيد . در آن زمان افرادى در اروپا و امريكا مىزيستند كه يا به تعقيب يكى از رشته‌هاى فرهنگى اشتغال داشتند يا زندگى خود را وقف پيشرفت و ترقى كرده بودند . بتهون ، شوبرت ، گوته ، جارلز لمب ، كارلايل ، جرج واشينگتن ، فارادى ، ترنر « 1 » ، رومنى « 2 » ، استيفنسن و رنى « 3 » از اين قبيل افراد بودند . همزمان با وقتى كه اين مردان در كشورهاى مترقى مغرب زمين سرگرم تعقيب رشته‌هاى هنرى مسالمت‌آميز بودند و به سوى ترقى و تعالى گام برمىداشتند در ايران جمجمه‌ها بر روى هم انباشته مىشد و بر حسب دستور آغا محمد خان از چشمان نابينايان تپه‌هاى كوچكى تشكيل مىدادند .

--> ( 1 ) . Turner نقاش منظره‌ساز انگليسى ( 1775 - 1851 م ) . - م . ( 2 ) . Romney نقاش چهره‌نگار انگليسى ( 1734 - 1802 م ) . - م . ( 3 ) . Rennie مهندس و معمار اسكاتلندى ( 1761 - 1821 م ) . - م .